AI wordt steeds vaker als wapen ingezet en Nederland is daar onvoldoende op voorbereid. Met inzet van artificial intelligence (AI) zijn cyberaanvallen sneller, grootschaliger en moeilijker te detecteren, terwijl de Nederlandse defensieve slagkracht, door gebrek aan AI-kennis, te zwak is om deze aanvallen te pareren. De Cyber Security Raad (CSR) adviseert daarom het kabinet om AI-kennis versneld op te bouwen, en politieke steun uit te spreken voor bijvoorbeeld het organiseren van een Grand Challenge samen met wetenschap en bedrijfsleven.
Cyberaanvallen met AI vinden in de praktijk al plaats en het gebruik van deze technologie ontwikkelt zich snel. Vorig jaar voerde een aan China gelieerde hackersgroep een wereldwijde aanval uit op tientallen organisaties en bedrijven, met inzet van autonome AI. Ook een Russische staatsgelieerde hackersgroep zette in 2025 verfijnde, adaptieve malware in, waarbij AI eenvoudige tekstinstructies omzette naar gerichte cyberaanvallen op computers van slachtoffers
Grand Challenge
AI-gestuurde cyberaanvallen zijn een volwaardige strategische dreiging. De CSR adviseert het kabinet daarom om hier het beleid, budget en plannen op aan te passen. De kennisachterstand is het grootste probleem: de expertise is nu vooral in handen van kwaadwillende actoren, veelal staten met een offensief cyberprogramma. Alleen wie begrijpt hoe de tegenstander opereert, kan zich daartegen effectief beschermen.
Het gaat om kennis die niet of zeer beperkt gedeeld wordt, en dus zelf in Nederland en Europa ontwikkeld moet worden. Denk aan geautomatiseerde systemen om aanvallen sneller te detecteren, misbruik te voorspellen en effectievere herstelmethoden te ontwikkelen. De CSR roept het kabinet op om politieke steun uit te spreken om deze kennis versneld op te bouwen via bijvoorbeeld een Grand Challenge, een competitie door multidisciplinaire teams van onderzoekers en bedrijven. De CSR ziet kansen om dit samen met experts in onder andere Duitsland en Frankrijk op te zetten, steun vanuit de politiek is daarvoor noodzakelijk.